Dù có khả năng cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống cho người suy giảm thính lực, máy trợ thính vẫn đang phải đối mặt với một rào cản lớn: định kiến xã hội. Trong suy nghĩ của nhiều người, việc đeo máy trợ thính thường bị gắn liền với tuổi già và bệnh tật; thay vì được nhìn nhận như một giải pháp giúp nghe tốt hơn và sống trọn vẹn hơn.
Chính cách nhìn nhận tiêu cực này khiến nhiều người chần chừ. Thậm chí từ chối can thiệp trợ thính, dù công nghệ thính học ngày nay đã có những bước tiến vượt bậc về hiệu quả, thẩm mỹ và sự tiện lợi. Theo thống kê, hơn 50% người bị suy giảm thính lực mức độ vừa đến nặng không sử dụng thiết bị hỗ trợ; chủ yếu vì lo ngại ánh nhìn và đánh giá từ xã hội.
Khi suy giảm thính lực bị đồng nhất với tuổi già
Suy giảm thính lực là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa. Nhưng điều đó không có nghĩa là “nghe kém” đồng nghĩa với “già yếu”. Các chuyên gia cho rằng, vấn đề không nằm ở bản thân máy trợ thính; mà ở hình ảnh mà việc đeo máy gợi lên.
Nhiều người vẫn tin rằng chỉ những người rất lớn tuổi hoặc bị điếc nặng mới cần đến máy trợ thính. Trong khi đó, thực tế cho thấy độ tuổi trung bình của người bắt đầu can thiệp trợ thính ngày càng trẻ hơn. Ngày nay, một người khoảng 50 tuổi, thậm chí sớm hơn, đã có thể gặp suy giảm thính lực ở mức 30 dB – mức đủ để ảnh hưởng đến giao tiếp hàng ngày.
Tuy nhiên, khác với việc đeo kính khi bị lão thị – vốn được xã hội chấp nhận rất tự nhiên; máy trợ thính vẫn bị xem là dấu hiệu của bệnh lý. Chính “định kiến về bệnh tật” này mới là rào cản lớn nhất.
Định kiến văn hóa và cái nhìn xã hội
Tại một số quốc gia, đặc biệt là ở châu Âu, định kiến về máy trợ thính vẫn khá nặng nề. Việc một nhân vật nổi tiếng đeo máy đôi khi còn bị đặt câu hỏi về khả năng làm việc hay năng lực trí tuệ. Trong khi đó, ở những nền văn hóa khác như Mỹ, việc sử dụng máy trợ thính được nhìn nhận cởi mở và tích cực hơn.
Hình ảnh “chiếc máy to, cồng kềnh trên tai”; hay “ông bà lớn tuổi nghe không rõ” vẫn còn in sâu trong tâm trí nhiều người. Điều này khiến những người bị suy giảm thính lực nhẹ hoặc trung bình; đặc biệt là người trẻ và trung niên, ngần ngại tìm đến giải pháp trợ thính.
Máy trợ thính hiện đại: Từ thiết bị y tế đến phụ kiện công nghệ
Một trong những hướng đi quan trọng để phá bỏ định kiến là thay đổi hình ảnh của máy trợ thính. Ngày nay, máy trợ thính đã được thiết kế nhỏ gọn, tinh tế, thậm chí gần như “vô hình” khi đeo trên tai. Không chỉ vậy, chúng còn được tích hợp nhiều công nghệ hiện đại; như kết nối điện thoại thông minh; điều khiển qua ứng dụng; lọc ồn thông minh hay hỗ trợ nghe trong môi trường phức tạp.
Máy trợ thính không còn chỉ là thiết bị “bù trừ khiếm khuyết”; mà đang dần trở thành một thiết bị công nghệ hỗ trợ cuộc sống. Tương tự như tai nghe không dây hay đồng hồ thông minh. Sự phát triển này giúp thay đổi cách nhìn của người dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ hơn.
Có thể nào máy trợ thính giống như kính mắt?
Nhiều chuyên gia cho rằng, trong tương lai, máy trợ thính hoàn toàn có thể đi theo con đường của kính mắt. Kính không chỉ được dùng để điều chỉnh thị lực; mà còn là phụ kiện thời trang, thậm chí được sử dụng ngay cả khi không có tật khúc xạ.
Tương tự, máy trợ thính có thể được xem là công cụ giúp tối ưu khả năng nghe; bảo vệ tai trước ô nhiễm tiếng ồn; hoặc hỗ trợ kết nối và giao tiếp tốt hơn trong môi trường hiện đại. Khi đó, việc đeo máy sẽ không còn gắn với khái niệm “khuyết tật”; mà trở thành một lựa chọn chủ động vì sức khỏe và chất lượng sống.
Truyền thông và giáo dục: Chìa khóa để thay đổi nhận thức
Để thay đổi cách nhìn của xã hội, truyền thông và giáo dục đóng vai trò then chốt. Việc nói nhiều hơn về suy giảm thính lực, đưa hình ảnh thiết bị này vào đời sống thường nhật; trên truyền hình; báo chí và mạng xã hội giúp bình thường hóa việc đeo máy trợ thính.
Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ; sự tiến bộ về công nghệ; và việc tiếp cận dễ dàng hơn với dịch vụ thính học cũng góp phần làm giảm tâm lý e ngại. Khi mọi người hiểu rằng nghe kém không phải là điều đáng xấu hổ; mà là một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm sớm, định kiến sẽ dần được xóa bỏ.
Thay đổi tư duy để sống tốt hơn
Suy giảm thính lực không chỉ ảnh hưởng đến khả năng nghe, mà còn tác động đến giao tiếp, đời sống xã hội và sức khỏe tinh thần. Can thiệp sớm bằng máy trợ thính không phải là dấu hiệu của tuổi già, mà là một quyết định tích cực để bảo vệ não bộ, duy trì kết nối xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Vượt qua định kiến về máy trợ thính chính là bước đầu tiên để mỗi người chủ động chăm sóc thính lực của mình, ở bất kỳ độ tuổi nào.
LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI 
